Między resocjalizacją, psychoterapią a pracą socjalną

Zarówno praca socjalna jak i resocjalizacja traktują o pewnych zasadach, na których opierać miałby się proces zmiany osób niedostosowanych społecznie. Hasła takie jak: akceptacja, respektowanie, czy indywidualizacja, można uznać za obszar krzyżowania się tych dwóch dziedzin. W pracach teoretycznych z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej wyróżnia się metody resocjalizacji odnoszące się do kontaktu indywidualnego oraz grupowego. W moim przekonaniu jednakże są one niewystarczające a czasem zupełnie nie przydatne w kontekście pracy z dorosłymi. Brak im także oparcia we współczesnych podejściach psychoterapeutycznych. W tym względzie praca socjalna zdobywa przewagę. Nie dość, że proponuje konkretne procedury pracy z indywidualnym przypadkiem, posiłkuje się przy tym sprawdzonymi technikami wywodzącymi się z głównych nurtów terapeutycznych: psychodynamicznego, poznawczego, behawioralnego i humanistyczno-egzystencjalnego.

Problem z technikami resocjalizacji, takimi jak choćby przekonywanie (Cz. Czapów wymienia trzy sposoby: przez przymuszanie, perswazję oraz przez uzasadnianie[1]), rozmowa wychowawcza i oddziaływanie przez wpływ osobisty[2] polega na tym, że albo brzmią zbyt ogólnikowo albo też nie są wystarczające w bardziej złożonych problemach, specyficznych dla dorosłych sprawców przestępstw. O ile odnosząc wymienione sposoby działania do dzieci i młodzieży brzmią one jeszcze dość sensownie, trudno byłoby ograniczyć się do nich w przypadku zaburzeń osobowości czy zaawansowanego alkoholizmu u osób dorosłych. Oczywiście, pozostaje jeszcze kontrola i środki prawne. Jednak moim zdaniem kurator, w miarę możliwości powinien poszerzać wachlarz oddziaływań o elementy psychoterapii, metody indywidualne i grupowe pracy socjalnej, a przede wszystkim dążyć do budowania autentycznych relacji ze skazanymi, bez których większość procedur pozostanie bezużyteczna.


[1] Cz. Czapów, S. Jedlewski, Pedagogika resocjalizacyjna, Warszawa 1978, s. 162

[2] Wymienione metody proponowane są w pracach Cz. Czapówa i S. Jedlewskiego („Pedagogika resocjalizacyjna”), S. Górskiego („Metodyka resocjalizacji), jak i w jedynym podręczniku kuratorów dla dorosłych autorstwa J. Kamińskiego, S. Milewskiego („Resocjalizacja skazanych. Poradnik dla kuratorów sadowych”)

Tagi: , , .Bookmark the permalink.